Nationale Loterij lanceert projectoproep van €1 miljoen voor Federale Wetenschappelijke Instellingen

Nationale Loterij lanceert €1 miljoen oproep voor federale wetenschappelijke instellingen en innovatieve publieksprojecten.

De Nationale Loterij heeft op 18 maart 2026 een nieuwe projectoproep gelanceerd ter waarde van 1 miljoen euro, specifiek gericht op de tien Federale Wetenschappelijke Instellingen (FWI). Met deze oproep wil de Loterij ambitieuze projecten ondersteunen die het Belgische erfgoed, de wetenschap en cultuur sterker op de kaart zetten, zowel in België als internationaal.

De focus ligt op tentoonstellingen, publieksprogramma’s en innovatieve initiatieven die:

• het brede publiek beter bereiken
• de maatschappelijke impact van de instellingen vergroten
• en Belgische collecties en expertise extra laten schitteren

Projecten moeten bovendien rekenen op private cofinanciering, wat samenwerking met externe partners stimuleert.

“Met deze projectoproep willen we de Federale Wetenschappelijke Instellingen helpen om ambitieuze en toegankelijke initiatieven te ontwikkelen die een breed publiek aantrekken.” 

— Jannie Haek, Gedelegeerd Bestuurder Nationale Loterij

Tien unieke instellingen, één gedeelde missie

België beschikt over tien Federale Wetenschappelijke Instellingen die elk een sleutelrol spelen in het bewaren, onderzoeken en delen van ons nationaal erfgoed en wetenschappelijke kennis.

Hieronder een kort overzicht:

• Algemeen Rijksarchief en Rijksarchieven in de Provinciën

Beheert en ontsluit historische archieven van België, van middeleeuwen tot vandaag.

• Koninklijke Bibliotheek van België (KBR)

Nationale bibliotheek met een indrukwekkende collectie manuscripten, boeken en digitale bronnen.

• Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN)

Bekend van het Museum voor Natuurwetenschappen en toonaangevend in biodiversiteitsonderzoek.

• Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (AfricaMuseum)

Focust op geschiedenis, cultuur en biodiversiteit van Afrika, met sterke educatieve werking.

• Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG)

Omvat onder meer het Jubelparkmuseum en brengt wereldculturen en kunstgeschiedenis samen.

• Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB)

Herbergt topcollecties van Vlaamse primitieven tot moderne kunst.

• Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA-IASB)

Onderzoekt de atmosfeer en ruimte, met toepassingen voor klimaat en milieu.

• Koninklijk Meteorologisch Instituut van België (KMI)

Staat in voor weer- en klimaatobservaties en voorspellingen.

• Koninklijke Sterrenwacht van België

Gespecialiseerd in astronomie, geofysica en tijdsmeting.

• Koninklijk Belgisch Instituut voor Kunstpatrimonium (KIK-IRPA)

Expertisecentrum voor de studie, conservatie en restauratie van kunstwerken.

Samen vormen zij het kloppende hart van het federale wetenschaps- en erfgoedlandschap.

Investeren in impact en toegankelijkheid

Met deze oproep willen de betrokken partners een duidelijke stap vooruit zetten: meer publieksgericht werken, nieuwe doelgroepen bereiken en innovatie stimuleren.

“Het doel is duidelijk: hun openheid naar het publiek versterken en projecten ontwikkelen die nieuwe doelgroepen bereiken.” 

— Vanessa Matz, Minister belast met onder andere Wetenschapsbeleid

De geselecteerde projecten zullen beoordeeld worden door een onafhankelijke jury en moeten uiterlijk tegen 1 september 2029 gerealiseerd zijn.

Samen bouwen aan het algemeen belang

De Nationale Loterij benadrukt dat deze investering rechtstreeks voortkomt uit de bijdrage van haar spelers en kadert in haar bredere maatschappelijke missie.

“Door deze instellingen te ondersteunen, versterken we zowel de uitstraling van ons erfgoed als de toegang van het publiek tot kennis en cultuur.” 

— Jan Jambon, Vice-eersteminister en minister belast met de Nationale Loterij en de Federale Culturele Instellingen.

Instellingen kunnen hun projectvoorstellen indienen tot 1 juni 2026 via het digitale platform van de Nationale Loterij.